นมัสเต...เนปาล

          มีคนแนะนำว่า...ฤดูกาลเหมาะสมที่จะไปเยือนเนปาลน่าจะไปฤดูหนาว นับตั้งแต่ตุลาคมจนถึงมีนาคม อากาศเย็นจับใจ ท้องฟ้าโปร่ง มีโอกาสได้เห็นหิมาลัยชัดเจน แต่บอกก่อนว่าคนที่ไม่ได้เตรียมตัวแต่เนิ่นๆ อาจไม่มีโอกาสไปเยือนเนปาลในช่วงนี้ เพราะตั๋วเครื่องบินทั้งการบินไทย และรอยัลเนปาลเองอาจเต็มเสียก่อน ไม่ใช่เพราะนักท่องเที่ยวไทยแต่นักท่องเที่ยวในซีกโลกตะวันตก กำลังเลือกเดินทางในช่วงนี้พอดี ถือเป็นหน้าไฮซีซัน บางคนเลือกบินมาเนปาลต่อมาเมืองไทย 

          “เนปาล” มีพิธีกรรมประเพณีที่น่าสนใจ หากไปต่างฤดูกาลก็จะเห็นวิถีชีวิตคนเนปาลต่อพิธีกรรมอีกรูปแบบ เราเลือกไปเนปาลเมื่อปลายฤดูฝนนี้  
  
          ประเทศเนปาลตั้งอยู่ในหุบเขากาฐมาณฑุ มีความสูงสุด 1,336 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล อาณาบริเวณหุบเขานี้ได้เรียงร้อยวัฒนธรรมประเพณี วิถีชีวิต งานสถาปัตยกรรมเก่าแก่หลายแห่ง จนได้รับการยกย่องจากองค์กรยูเนสโกให้เป็นมรดกโลก  
  
          สายการบินไทยร่อนสู่เนปาลลงสนามบินตรีภูวัน ในกาฐมาณฑุ ในเวลาท้องถิ่นเที่ยงของเขา ช้ากว่าเมืองไทย 1 ชั่วโมง 10 นาที ภายในสนามบินสามารถไปทำวีซ่าเข้าประเทศได้เลย เสียค่าใช้จ่าย 30 ดอลลาร์ พร้อมรูปถ่าย 1 นิ้วจำนวน 2 รูป แต่ถ้าไม่อยากยุ่งยากก็ทำยังสถานทูตเนปาล ตรงสุขุมวิท 71  
  
          ออกจากสนามบินอย่าเพิ่งตกอกตกใจ กับบรรดาแก๊งเข็นกระเป๋าที่จะเข้ามาช่วยเข็นรถ หากยินยอมให้เขาเข็นก็ต้องจ่ายทิปไปตามระเบียบ หลังจากเช็กอินที่โรงแรมในกาฐมาณฑุเรียบร้อย โปรแกรมแรกคือไปเยือน “โพธินาถ” หรือพุทธนาถ ถือว่าเป็นสัญลักษณ์เนปาล 
  
          โพธินาถ ห่างจากกาฐมาณฑุไปทางทิศตะวันออกประมาณ 8 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งเจดีย์ที่ใหญ่สุดในเนปาล บนยอดของเจดีย์มีดวงตาเห็นธรรมของพระพุทธเจ้า (Wisdom Eyes) ทั้งสี่ทิศ ได้รับการยกย่องให้เป็นมรดกโลกในปี พ.ศ. 2522 ย่านนี้เป็นแหล่งชุมชนของชาวทิเบตที่อพยพมาอยู่ ในปี พ.ศ. 2502  
  
          ที่นี่เรียกได้ว่าเป็นย่านลิตเติลทิเบตในเนปาล บรรยากาศผู้คนเสียงบทสวดมนต์ทำนองทิเบต ดังมาจากร้านขายซีดี แลเห็นพระทิเบต และคนทั่วไปยืนแกว่งกงล้อมนต์ พร้อมกับสวดมนต์ ขณะที่รอบๆ เจดีย์ยังมีกงล้อภาวนาเหมือนมีชีวิต เพราะหมุนตลอดเวลา จากมือของผู้คนที่เดินเวียนขวาหมุนกงล้อ ซึ่งมีคำจารึกของพระไตรปิฎกบันทึกไว้ ด้วยคำบอกเล่าว่า หมุนกงล้อ 1 ครั้งเท่ากับสวดมนต์ 40,000 จบ  
  
          ฟ้าฝนไม่เป็นใจนักเรามีโอกาสชมโพธินาถ ไม่ถึงครึ่งชั่วโมงฝนเทมาเสียก่อน จึงเดินเวียนขวาไม่ทันครบรอบ รอจนฝนหยุดเดินดูร้านขายของที่ระลึกเล็กๆ น้อยๆ แล้วฝ่าฝนพรำไปต่อยัง วัดปศุปฏินาถ ฝ่าการจราจรวุ่นวายยามเย็นของกาฐมาณฑุจนมาถึงวัดปศุปฏินาถจนได้ วัดตั้งอยู่ริมแม่น้ำ พัคมาตี แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ของชาวเนปาล ริมแม่น้ำบริเวณวัดมีเชิงตะกอนเผาศพเป็นระยะ คนทุกชนชั้นในเนปาล บั้นปลายของชีวิตร่างไร้วิญญาณก็จะมาทำพิธีที่วัดแห่งนี้เช่นกัน 

          ทุกวันจะมีศพเผาริมแม่น้ำให้เป็นเถ้าถ่าน แล้วโปรยเถ้านี้ลงแม่น้ำ ด้วยความเชื่อดุจเดียวกับชาวอินเดียว่าแม่น้ำแห่งนี้จะช่วยชำระบาปที่ติดตัวผู้ตายเหมือนกับแม่น้ำคงคา ในเมืองพาราณสี    

  
          วัดนี้ถือเป็นวัดศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของศาสนาฮินดู มีหลังคาทำด้วยทองซ้อนกันสองชั้น วัดนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกไว้ในปี พ.ศ. 2522 แล้วเช่นกัน ฝั่งตรงข้ามวัดมีอาศรม ของฤาษีหรือนักพรต ตัวเป็นๆ ไว้ผมเผ้ายาวรุงรัง เอาขี้เถ้าทาตัว เพื่อจะบอกความนัยว่าตายไปก็เป็นเถ้ากันทุกคน แต่ฤาษีพวกนี้มีกิริยาแปลกๆ หากจ้องตาก็อาจนึกว่าเราจะอยากถ่ายรูปรีบกวักไม้กวักมือหาเรา หลงเข้าไปถ่ายรูปก็ต้องจ่ายเงินให้ตามศรัทธา อันเป็นวัฒนธรรมท่องเที่ยวแบบใหม่ที่ไม่ค่อยไฉไลนัก  
  
          อำลาวัดสำคัญชาวฮินดู รถตู้พาย้อนกลับมาทางเดิม ข้ามแม่น้ำพัคมาตี สายน้ำมองจากสายตานั้นขุ่นคลั่ก และไหลแรงแข่งกับสายฝน สองฝั่งแม่น้ำมีกองขยะกองใหญ่ ขณะที่มองไปยังหน้าวัด เห็นผู้คนก้มลงใช้น้ำลูบหน้า ตักน้ำใส่ขวดกลับบ้านด้วยความศรัทธา  
  
          เช้าวันต่อมาเราไม่พำนักยังกาฐมาณฑุแล้ว เก็บข้าวของไปยังโพคารา ต้องออกแต่เช้าเพราะเส้นทางสายนี้ใช้เวลาการเดินทางยาวนาน 7 ชั่วโมง ในเส้นทางลาดยางก็จริงแต่แค่รถสวนกันไปมา อีกทั้งบางช่วงยังเป็นหน้าผาสูงชัน เห็นจะเป็นคนเนปาลที่คุ้นเส้นทางจึงจะขับรถไปถึงจุดหมายอย่างตลอดรอดฝั่ง  
  
          โพคาราอยู่ในวงล้อมหุบเขา และเป็นจุดชมความงามของเทือกเขาหิมาลัยได้ใกล้สุด เพราะห่างจากเทือกเขาแค่ 30 กิโลเมตร เป็นสถานที่ยอดนิยมในการเริ่มต้นผจญภัย แต่เราไม่สมบุกสมบันขนาดจะไปปีนเขาเดินป่า กิจกรรมที่ใกล้ชิดธรรมชาติสุดเมื่อมาโพคาราคือเลือกล่องเรือในทะเลสาบพีวา แล้วนั่งร้านอาหารริมทะเลสาบเป็นที่ฝากท้องมื้อเย็น นั่งชมหิมาลัยจนเพ้อ ออกมาเดินเล่นเดินชมสินค้าพื้นเมือง ก่อนกลับเข้าที่พัก

          โบกมือลาโพคาราในเช้าวันต่อมา ขากลับเราเลือกนั่งเครื่อง เพราะไม่มีเวลาไปโยกเยกบนรถแล้ว กลับมายังกาฐมาณฑุ เพื่อจะมุ่งหน้ายังเมืองภักตปูร์ หมายถึงเมืองแห่งความภักดี ห่างจากกาฐมาณฑุไปทางทิศตะวัน ออก 14 กิโลเมตร ภักตปูร์ เป็นเมืองหลวงเก่าแก่ด้านอาคารบ้านเรือน และอดีตมีการค้าขายรุ่งเรือง จึงทำให้มีพระราชวังที่งดงามที่สุด ตามสถาปัตยกรรมเนปาล ที่เด่นชัดคือไม้แกะสลักได้ชื่อว่างามสุดในบรรดาไม้แกะสลักมีชื่อทั่วโลก โดยเฉพาะหน้าต่างของพระราชวัง เป็นไม้แกะสลักถึง 55 บาน ตั้งอยู่ในกำแพงอิฐ  
  
          เดินออกจากพระราชวัง ลัดเลาะมาเรื่อยจะเจอจัตุรัสของเมือง ตรงนี้ถือเป็นจุดชุมนุมพักผ่อนของชาวเนปาล ระหว่างที่เราไปเยือนช่วงเดือนกันยายนมีพิธี ตีจ (Teej) ซึ่งจัดขึ้นราวเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ในวันนี้ผู้หญิงฮินดูจะใส่ชุดส่าหรีสีแดง ซึ่งเป็นชุดแต่งงาน ไปรวมตัวกันที่วัดพระศิวะ เพื่อทำการสวดภาวนาขอให้สมหวังในชีวิตคู่ ส่วนผู้หญิงที่ยังไม่แต่งงาน จะขอพรให้ได้คู่ครองที่ดี  
  
          เวลานี้ย่านนี้จึงดูครึกครื้นมองไปทางไหนก็เจอผู้หญิงใส่ส่าหรีสีแดงเต็มไปหมด บางกลุ่มจับกลุ่มร้องเล่นเต้นรำกันเป็นที่สนุกสนาน มาเมืองภักตปูร์ยังได้มีโอกาสเห็นภูมิปัญญาของคนโบราณที่วางระบบท่อน้ำใต้ดิน มีก๊อกน้ำที่ไม่มีวาล์วเปิดปิดน้ำ แต่น้ำไหลตลอดเวลา ชาวบ้านแถบนี้ก็อาศัยน้ำจากใต้ดินมาหลายชั่วคนแล้ว  
  
          ค่ำคืนนี้เราเลือกไปพักยังนอกเมือง นากาโก๊ด ดินแดนธรรมชาติห่างจากกาฐมาณฑุไปทางทิศตะวันออก 32 กิโลเมตร อยู่สูงจากระดับน้ำทะเล 2,175 เมตร ที่นี่คือจุดชมหิมาลัยด้านทิศตะวันออก ด้วยหมายมั่นว่าจะได้เห็นยอดเขา เอเวอร์เรสต์ หรือ สกลมาตา เป็นชื่อที่ชาวเนปาลเรียก 
  
          เส้นทางไปนากาโก๊ดคล้ายกับเมืองปายบ้านเรา ภูเขาสลับซับซ้อนมีการทำนาขั้นบันได และมีแหล่งรวมรีสอร์ทอยู่จุดหนึ่ง แต่ส่วนใหญ่ก็เลือกที่ตั้งให้เห็นเอเวอร์เรสต์กันก่อน ที่นี่อากาศค่อนข้างเย็นกว่าในเมือง ยามเช้ามีหมอกปกคลุมอยู่ทั่ว ส่วนกลางคืนเห็นดาวชัดแจ่มเชียว 
            

          ร่ำลา นากาโก๊ด ในเช้าอีกวัน ย้อนกลับมาเมืองหลวง เนปาลอีกคำรบ เพื่อไปเยือน สถูปสวยัมภูวนาถ หรือวัดลิง เป็นเจดีย์ของชาวพุทธ มีอายุเก่าแก่ถึง 2,000 ปี ว่ากันว่าที่นี่ เป็นสถานที่ผสมผสานระหว่างศาสนาพุทธกับฮินดู ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกอีกแห่งในปีเดียวกับโพธินาถ 
  
          จากนั้นออกเดินทางไป จัตุรัสกาฐมาณฑุ หรือดูร์บาร์ สแควร์ อยู่ใจกลางเมืองที่นี่เป็นแหล่งรวมวัฒนธรรม ตั้งแต่ กาษฐมณฑป ที่เป็นศาลาใหญ่ ต้นชื่อเมืองวังกุมารีที่ประทับกุมารี วังหนุมานโกธา บรรยากาศที่นี่ดูแล้ววุ่นวายกว่าที่อื่นๆ คล้ายกับอนุสาวรีย์บ้านเรามีรถราวิ่งกันขวักไขว่ ปะปนกับฝูงแพะที่เลี้ยงไปอึเรี่ยราดไป เดินไปต้องระวังเผลออาจไปเหยียบอึแพะให้ เราได้ชมกุมารีด้วยในเวลา 11.30 น. ของวันนั้น กุมารีเยี่ยมหน้าออกมาเพียงแวบเดียว  
  
          ช่วงบ่ายข้ามแม่น้ำศักดิ์ สิทธิ์ของเมืองไป ปาทัน เมืองโบราณ ที่นี่ดูมีระบบระเบียบกว่ากาฐมาณฑุ สังเกตจากตึกรามบ้านช่อง เมืองนี้ได้ชื่อว่า เป็นเมืองแห่งศิลปะ โดยเฉพาะงานหล่อทองเหลือง ช่างฝีมือที่นี่ มีชื่อ  
  
          ปิดท้ายด้วยการเยือนเนปาล ต้องไป ทาเมล ย่านชอปปิ้ง บรรยากาศคล้ายกับถนนข้าวสารบ้านเราแต่ใหญ่กว่า 3 เท่ามีเกสต์เฮาส์ ร้านอาหารนานาชาติ สถานที่แลกเงิน ตลอดจนแหล่งรวมสินค้าที่ระลึก ทั้งผ้า เครื่องทองเหลือง และงานศิลปะ  
  
          มีเทคนิคซื้อของที่นี่ว่า รวมๆ กันซื้อหลายชิ้น ส่วนใหญ่จะขายของเหมือนกัน หากไม่ยอมลดราคาก็ทำทีเชิดๆ เดินออกจากร้านเสีย แค่นี้พ่อค้าแม่ค้าเนปาลก็ใจอ่อนยอมลดให้เราแล้วล่ะ...นมัสเตเนปาล


ข้อมูลและภาพประกอบจาก

ข่าวโดย : พรประไพ เสือเขียว