HILIGHT NEWS

ทำความเข้าใจสันติวิธี ท่ามกลางความขัดแย้ง

รับแจ้งเตือนข่าวใหม่ ประเด็นฮิตทางมือถือ ฟรี คลิกที่นี่ <<



ทำความเข้าใจสันติวิธี (nonviolent action) ท่ามกลางความขัดแย้งใหญ่ในสังคมไทย


 สันติวิธีคืออะไร?

          สันติวิธีคือ คำซึ่งรวบรวมวิธีการเผชิญหน้ากับความขัดแย้งหลายรูปแบบ ทั้งการประท้วง (เช่นแต่งชุดดำหรือสีอื่นๆ) การไม่ให้ความร่วมมือ (เช่นการไม่ซื้อสินค้าหรือใช้บริการของบางบริษัท) และการเข้าแทรกแซงโดยตรง (เช่นการที่นักกิจกรรมสันติวิธีบุกเข้าเขตหวงห้ามของรัฐบาลฝรั่งเศสในแอฟริกาเหนือเพื่อไม่ให้เกิดการทดลองระเบิดปรมาณูเมื่อเดือนมกราคม 1960) การกระทำทั้งหมดนี้ผู้กระทำการหรือเว้นจะกระทำการบางอย่างดำเนินการของตนโดยไม่ใช้ความรุนแรงโดยเฉพาะความรุนแรงทางกายภาพ (Sharp, Waging Nonviolent Struggle 92005):41)

          ขบวนการสันติวิธีจึงมีหลายแบบ บ้างก็ถือว่าเป็นสันติวิธีแบบเลือกเรื่อง (selective nonviolence) เช่นขบวนการคัดค้านอาวุธนิวเคลียร์ในสหรัฐอเมริกา คนในขบวนการจำนวนไม่น้อยอาจไม่ได้คัดค้านการบุกอิรักของรัฐบาลบุช

          บ้างก็เป็นสันติวิธีแบบหลักการครอบคลุมทุกเรื่อง (principled nonviolence) เช่นกลุ่มศาสนาบางกลุ่มที่ไม่ใช้ความรุนแรงทุกรูปแบบทั้งในชีวิตประจำวันและไม่เข้าร่วมกิจกรรมทางการเมืองเพราะเห็นว่ามีปัญหาความรุนแรง เช่น กลุ่ม อามิช ในสหรัฐ

          บ้างก็รวมไปถึงชนิดของอาหารที่รับประทานและวิถีชีวิตที่ใช้ด้วย (เช่นต้องเป็นมังสวิรัติ และต้องใช้ชีวิตเรียบง่ายไม่ตกเป็นทาสของทุนนิยม+บริโภคนิยม เพื่อจะได้ไม่ก่อความรุนแรงต่อโลกและสิ่งแวดล้อม

 ขบวนการสันติวิธีในโลกเป็นอย่างไร?

          เช่นเดียวกับแนวคิดสันติวิธี ขบวนการสันติวิธีในโลกก็มีหลากหลายในงานศึกษาเพื่อเปรียบเทียบการต่อสู้ด้วยสันติวิธีกับการใช้ความรุนแรงชิ้นล่าสุด นักวิจัยเทียบการรณรงค์ต่อต้านรัฐบาล 323 กรณีที่เกิดขึ้นตั้งแต่ ค.ศ.900-2006 และพบว่ารัฐบาลที่ใช้วิธีรุนแรงจัดการกับขบวนการต่อต้านรัฐบาลที่ใช้สันติวิธีมีโอกาสพ่ายแพ้มากกว่ากรณีที่ใช้ความรุนแรงจัดการกับขบวนการต่อต้านที่ใช้วิธีรุนแรงถึง 6 เท่า (Stephan and Chenoweth, "Why Civil Resistance Works" in lnternational Securitty (V.33, no.1, 2008):7-44)

          ด้วยเหตุนี้ถ้ารัฐบาลใช้ความรุนแรงที่ตนครอบครองอยู่เข้าไปดำเนินการกับการชุมนุมด้วยสันติวิธี ความสูญเสียของชีวิตผู้คนพลเมือง จะทำลายความชอบธรรมของฝ่ายรัฐ

          และโอกาสพ่ายแพ้ของรัฐบาลก็เป็นไปได้มาก!!

 ขบวนการสันติวิธีเหล่านี้เป็นสันติวิธีสมบูรณ์แบบหรือไม่?

          ขบวนการสันติวิธี "บริสุทธิ์" หาได้ยากในโลก เพราะมักเป็นขบวนการที่ประกอบด้วยประชาชนหลากหลายมาร่วมด้วยแรงจูงใจต่างกัน

          การศึกษาบางชิ้นจึงถือว่าถ้าขบวนการประกาศใช้การต่อสู้ด้วยสันติวิธีเป็นด้านหลัก ก็คือว่าเป็นขบวนการสันติวิธี

          แต่ขบวนการ "สันติวิธี" ใดที่ใช้ความรุนแรงมาผสมก็จะถูกลดความชอบธรรมลงเสมอ

 อหิงสา, อารยะขัดขืน และการต่อต้านด้วยสันติวิธี

          อหิงสาเป็นแนวทางการต่อสู้ด้วยสันติวิธีของมหาตมะ คานธี ที่ใช้ต่อสู้กับจักรวรรดินิยมอังกฤษ มีน้ำหนักสำคัญอยู่ที่พลังสัจจะและจิตวิญญาณของคน เป็นการต่อสู้ชนิดที่มีเป้าหมายเพื่อ "ความเป็นธรรม" โดยไม่เบียดเบียนคู่ต่อสู้ ไม่ใช้ความรุนแรงทางกายภาพกับเขา ที่สำคัญไม่เกลียดชังเขา และหากมีอะไรเกิดขึ้นผู้ใช้อหิงสาจะต้องยอมทนรับทุกข์เสียเอง ในแง่นี้การกล่าวร้ายป้ายสีคนที่ไม่เห็นด้วยกับตนก็ถือว่าไม่ใช่อหิงสา

          อารยะขัดขืน (civil disobedience) เป็นการใช้สันติวิธีที่มุ่งเปลี่ยนแปลงกฎหมายหรือนโยบายของรัฐบาล โดยมุ่งกระตุ้นให้สังคมโดยรวมเห็นว่ามีความอยุติธรรมเกิดขึ้น เพราะมีลักษณะเด่นอยู่ที่ เป็นการละเมิดกฎหมาย เป็นการกระทำสาธารณะโดยแจ้งให้ทางบ้านเมืองทราบก่อน และผู้กระทำยอมรับผลของการละเมิดกฎหมายนั้น

          สิ่งสำคัญคือ เมื่อสังคมเห็น "คนดี" ถูกกฎหมายบ้านเมืองลงโทษ ก็จะกระตุ้นสำนึกแห่งความยุติธรรมในสังคมขึ้น จนไปแก้ไขกฎหมายหรือนโยบายของรัฐเสียใหม่ ในแง่นี้ถ้าไม่ยอมให้กฎหมายบ้านเมืองลงโทษก็ไม่ใช่อารยะขัดขืน (ชัยวัฒน์ สถาอานันท์, อารยะขัดขืน (2549))

          สิ่งที่พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยกำลังทำอยู่ในขณะนี้อาจกล่าวได้ว่า เป็นการใช้สันติวิธีเป็นยุทธวิธีหลักในการต่อต้านรัฐบาล

 ข้อควรระวังในการใช้สันติวิธี

          สันติวิธีไม่ใช่การต่อสู้ที่จะรับประกันความสำเร็จ ที่สำคัญอาจนำมาซึ่งความรุนแรงต่อตัวผู้ใช้ได้ ความข้อนี้สำคัญเพราะผู้คนที่เข้าร่วมขบวนการต่อต้านรัฐบาลเป็นคนสามัญ มีทั้งพ่อเฒ่าแม่แก่ ลูกเล็กเด็กแดง ความปลอดภัยของพวกเขาเป็นสิ่งสำคัญสูงสุดของสังคมไทย เพราะเขาเป็นมนุษย์และเป็นพี่น้องของเราทุกคน ดังนั้นจึงเป็นความรับผิดชอบที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของขบวนการที่เลือกใช้สันติวิธี และเป็นหน้าที่แรกของรัฐบาลที่จะต้องปกป้องคุ้มกันชีวิตของพวกเขา

          ความยากลำบากของสันติวิธีในสังคมไทยปัจจุบัน

          ถ้าพรรค NLD และฝ่ายต่อต้านรัฐบาลทหารพม่าใช้วิธีการทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในสังคมไทยขณะนี้ คงไม่ยากที่จะระบุว่า ฝ่ายต่อต้านรัฐบาลทหารพม่าใช้สันติวิธี

          แต่ขณะนี้สังคมไทยกำลังตกอยู่ใต้ความขัดแย้งใหญ่ 3 ประการ คือ

           ขัดกันเรื่องเป้าหมายทางการเมือง (รัฐบาลที่เข้มแข็งประชาชนเลือกตั้งกันเข้ามา หรือ รัฐบาลอ่อนแอที่ถูกควบคุมกำกับเข้มข้น)

           ขัดกันเรื่องวิธีการแก้ปัญหา (ในอดีตตกลงกันได้เพราะเห็นพ้องว่า การเลือกตั้งเป็นคำตอบ แต่ขณะนี้ดูเหมือนจะไม่ใช่เสียแล้ว)

           ขัดกันในระดับจินตนาการ "ความเป็นไทย" (ถ้าไม่เห็นด้วยกับ "ฝ่ายเรา" ไม่ใช่ "คนไทย")

          แต่ใช่หรือไม่ว่า ยิ่งเพราะความขัดแย้งหนักหนาเพียงนี้ จึงต้องหันมาอาศัยสันติวิธีที่คนในสังคมไทยขัดกันได้ แต่ไม่เกลียดชังเข่นฆ่ากัน


ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบจาก

เรื่องอื่นๆ
  1. นางเอกฮ่องกง วอนพาออกจากโรงพยาบาลโรคจิต
  2. สันติภาพ... คือ ...บ่อเกิดของความสงบ
  3. บลัชออนแตกกระจาย แต่ยังไม่อยากทิ้งทำไงดี
  4. เจย์ เลิกเจ้าชู้-เที่ยวกลางคืน สร้างความมั่นใจให้ เข็ม
  5. เอลแบลก คลองพิสดาร 1 ใน 7 มหัศจรรย์ของโปแลนด์
  6. พระเอก อ๊อฟ ชนะพล ผ่าปอดแล้ว!
  7. เตือน ม็อบ เสี่ยงโรคระบาด!! เพาะเชื้อโรค
  8. แนะวิธีดูแลสุขภาพ ของสาวออฟฟิศ
  9. นอนกับโสเภณีชาย โพสต์วีดีโอลง ยูทิวบ์ เย้ยแฟน
  10. ไล่จับสินค้ามอมวัยรุ่น ลูกอมน้ำหอม ระบาด

เรื่องน่าสนใจ