โรงกลั่นไทย ลงทุนแสนล้าน กำไรหลัก 'สตางค์' เจาะลึกความจริงที่คนใช้น้ำมันอาจไม่รู้

          แม้ตัวเลข GRM ที่อ้างอิงจากราคาตลาดจะดูสูง แต่ในทางปฏิบัติยังมี ต้นทุนการผลิตจริง ที่ต้องนำมาหักลบอีกหลายขั้นตอน โดยเฉพาะในช่วงวิกฤตความขัดแย้งในต่างประเทศ (เมษายน 2569) ที่เกิดต้นทุนส่วนเพิ่มที่เรียกว่า Crude War Premium หรือส่วนเพิ่มราคาน้ำมันดิบจากภาวะสงคราม

นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายอื่น ๆ เช่น

• Operating Cost : ต้นทุนดำเนินการที่ปรับสูงขึ้น 
• Logistics & Insurance : ค่าขนส่งและประกันภัยทางทะเลที่ผันผวนตามสถานการณ์โลก
• Hedging & Impairment : การบริหารความเสี่ยงด้านราคาและค่าเสื่อมต่าง ๆ

          เมื่อพิจารณาจากบทวิเคราะห์ คาดการณ์กำไรสุทธิจากการกลั่นจริง ๆ ของกลุ่ม ปตท. จึงเหลือไม่ถึง 1 บาทต่อลิตร ซึ่งเป็นมาร์จินที่ค่อนข้างบางเมื่อเทียบกับความเสี่ยงและมูลค่าการลงทุนมหาศาล

          ในช่วงที่ตลาดน้ำมันโลกผันผวน โรงกลั่นไทยตัดสินใจสั่งซื้อน้ำมันดิบราคาแพงเข้ามาสต็อกไว้ล่วงหน้า เพื่อให้ผลิตน้ำมันสำเร็จรูปได้อย่างต่อเนื่อง ในขณะที่โรงกลั่นหลายแห่งในต่างประเทศเลือกลดกำลังการผลิตเพื่อบริหารความเสี่ยงให้กับตัวเอง

          การดำเนินงานเช่นนี้สะท้อนบทบาทสำคัญของโรงกลั่นในฐานะกลไกหลักของความมั่นคงด้านพลังงานของไทย ซึ่งต้องใช้ทั้งเงินลงทุนมหาศาลและการตัดสินใจที่รวดเร็ว

          การบริหารจัดการราคาพลังงานเพื่อช่วยเหลือประชาชนเป็นภารกิจที่สำคัญ อย่างไรก็ตาม การรักษาสมดุล ด้านสภาพคล่อง ของโรงกลั่นก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพราะสภาพคล่องคือหัวใจหลักในการจัดหาน้ำมันดิบจากต่างประเทศ หากมีนโยบายที่ชัดเจนและเป็นธรรมตามกลไกตลาดจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุนและพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ระดับโลก ซึ่งจะส่งผลดีต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมปิโตรเคมีและพลังงานของไทยในระยะยาว

          แม้ภาพลักษณ์ภายนอกจะมองว่าโรงกลั่นมีกำไรสูงจากค่าการกลั่นที่เพิ่มขึ้น แต่เมื่อกางโครงสร้างต้นทุนจริงจะพบว่ากำไรสุทธิ เฉลี่ยอยู่ไม่เกิน 1 บาทต่อลิตร เท่านั้น การสนับสนุนให้โรงกลั่นมีผลการดำเนินงานที่แข็งแรงและมีสภาพคล่องเพียงพอจึงไม่ใช่แค่เรื่องของผลประกอบการบริษัท แต่คือการรักษาความมั่นคงทางพลังงานให้คนไทยมีน้ำมันใช้ได้อย่างต่อเนื่องและยั่งยืน