"ดาราศาสตร์โลก"ปั่นป่วน แผนจัดระเบียบดาวเคราะห์ใหม่!

"ดาราศาสตร์โลก"ปั่นป่วน แผนจัดระเบียบดาวเคราะห์ใหม่!

          รวมดาวระบบสุริยะจักรวาลยุคเก่า-ยุคใหม่ 12 ดวง (ซ้ายไปขวา) : ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร เซเรส ดาวพฤหัสฯ ดาวเสาร์ ยูเรนัส เนปจูน พลูโต ชารอน และ 2003ยูบี313 (ซีนา)

          วงการดาราศาสตร์โลกแตกคอครั้งใหญ่ หลังจาก "สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล" (ไอเอยู) เตรียมลงมติวันที่ 24 สิงหาคมนี้ เพื่อตัดสินว่าจะปรับเปลี่ยน "นิยาม-คำจำกัดความ" ใหม่สำหรับใช้เป็นเกณฑ์จัดกลุ่ม "ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะจักรวาล" หรือไม่

          ถ้าผลตัดสินออกมาว่าเห็นด้วยกับนิยามใหม่ จะส่งผลให้ความรู้ในตำราเรียนทั่วโลกที่ว่า ดาวเคราะห์ระบบสุริยะมีเพียง 9 ดวง (ดาวนพเคราะห์) กลายเป็นเรื่องผิดพลาด-ตกยุคทันที เนื่องจากภายใต้ฐานความรู้ใหม่นี้โลกและดาวนพเคราะห์ดวงอื่นๆ จะมีดาวน้องใหม่เข้ามาร่วมเป็นสมาชิกอีก 3 ดวง

          1. "ชารอน" อดีตดวงจันทร์บริวารของดาวพลูโต

          2. ดาวเคราะห์น้อย "เซเรส"

          3. ดาวสุดขอบระบบสุริยะ "2003 ยูบี313" (ซีนา) ซึ่งค้นพบโดยนายไมเคิล บราวน์ จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย และเป็นหนึ่งในชนวนเหตุให้ไอเอยูต้องพิจารณาเกณฑ์ดาวเคราะห์ใหม่
ภาพเปรียบเทียบขนาดโลกกับดาวดวงใหม่ 3 ดวงที่อาจจัดกลุ่มเข้ามาอยู่ในระบบสุริยะจักรวาลรวมกับดาวนพเคราะห์ทั้ง 9 ได้แก่ ดวงจันทร์ชารอน ดาวเคราะห์น้อยเซเรส และซีนา

         นิยามใหม่ดาวเคราะห์

          ขณะนี้ "ไอเอยู" ได้ตั้งนักดาราศาสตร์ นักประวัติศาสตร์ และนักเขียนระดับโลกขึ้นมาเป็นคณะกรรมการให้คำจำกัดความในการตั้งเกณฑ์ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะจักรวาลเสียใหม่ โดยจากเปิดเผยข้อมูลเบื้องต้น พบว่า ดาวที่มีคุณสมบัติต่อไปนี้ถือว่าเข้าข่ายเป็นดาวเคราะห์แยกเป็นหัวข้อย่อยๆ ดังนี้

         1. ไม่ใช่ดาวฤกษ์

         2. ไม่ใช่จันทร์บริวาร

         3. มีแรงดึงดูดมากพอที่จะทำให้โครงสร้างของดาวเป็นทรงกลม

        4. เป็นดาวที่โคจรรอบดาวฤกษ์ ซึ่งในที่นี้หมายถึงดวงอาทิตย์

        5. มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 500 ไมล์ (804.63 กิโลเมตร)

        จัดหมวดหมู่ 3 รูปแบบ

        ถ้าข้อเสนอเกณฑ์ดาวเคราะห์ของไอเอยู ผ่านความเห็นชอบจากที่ประชุมในวันที่ 24 สิงหาคม 2549 ผลลัพธ์ที่ตามมาก็คือองค์การดาราศาสตร์สากลจะแบ่งดาวเคราะห์ระบบสุริยะเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่
โลก

         "กลุ่มแรก" ประกอบด้วยกลุ่มดาวเคราะห์เดิม 8 ดวง คือ ดาวพุธ ศุกร์ โลก อังคาร พฤหัสฯ เสาร์ ยูเรนัส และเนปจูน

         "กลุ่มที่สอง" เรียกว่าดาวเคราะห์พลูตอนส์ หมายถึงดาวเคราะห์ที่มีส่วนประกอบเป็นน้ำแข็ง คือ ดาวพลูโต ดาวชารอน และซีนา

         สำหรับชารอนในอดีตเป็นดาวบริวารพลูโต แต่ไอเอยูชี้ว่ามันมีขนาดมวลใหญ่กว่าพลูโต จึงไม่ถือเป็นดาวบริวาร ที่ถูกต้องควรเรียกดาวสองดวงนี้ว่า "ดาวคู่"

         "กลุ่มที่สาม" ได้แก่ ดาวเซเรส ซึ่งถูกจัดเป็น "ดาวเคราะห์แคระ" ดาวดวงนี้เดิมเป็นดาวเคราะห์น้อยที่ค้นพบมาตั้งแต่ 200 ปีก่อน ตั้งอยู่ระหว่างกลางดาวอังคารกับดาวพฤหัสฯ 

          ค้านเกณฑ์ใหม่พามั่ว

         อย่างไรก็ตาม มีนักดาราศาสตร์สากลบางกลุ่มไม่เห็นด้วยกับแผนจัดกลุ่ม-ตั้งเกณฑ์ใหม่ครั้งนี้ของไอเอยู เพราะเกรงว่าจะยิ่งสร้างความสับสนในหมู่คนทั่วไป ที่สำคัญคือคำอธิบายลักษณะของดาวเคราะห์ใหม่นั้นกว้างเกินไป เช่น ไม่มีการพูดถึงลักษณะการโคจรของดาวว่าควรต้องเป็นอย่างไร

           อลัน บอสส์ นักฟิสิกส์อวกาศ สถาบันคาร์เนกี้ของสหรัฐ ถึงกับเย้ยนิยามใหม่ของไอเอยู ว่า "เขียนโดยนักกฎหมาย ไม่ใช่นักวิทยาศาสตร์" แม้แต่ไมเคิล บราวน์ นักดาราศาตร์จากสถาบันเทคโนโลยีแคลิฟอร์เนีย ผู้ค้นพบดาวซีนาจนมีชื่อเสียงโด่งดัง ก็ไม่เห็นด้วย

          "แม้นิยามใหม่จะช่วยให้ดาวที่ผมค้นพบถูกยกสถานะขึ้นเป็นดาวเคราะห์ แต่ผมเห็นว่านิยามใหม่นี้มีจุดอ่อนหลายประการ ถ้ามีมติใช้ขึ้นมาจริงๆ อาจทำให้มีดาวน้ำแข็งคล้ายซีนาติดกลุ่มเข้ามาเป็นดาวเคราะห์ใหม่ในระบบสุริยะถึง 50 กว่าดวง!" บราวน์ กล่าว


ข้อมูลจาก