"คุณปลื้ม" ติงรัฐ อย่าจัดการกับม็อบ สองมาตรฐาน

* ประชาไท แปลจากบทความ Double standards against protesters

* เขียนโดย ม.ล.ณัฐกรณ์ เทวกุล จากหนังสือพิมพ์ Bangkok Post, 26 July 2007

           การใช้น้ำ, แก๊สน้ำตา หรือแม้แต่สเปรย์พริกไทยในการสลายผู้ชุมนุมที่ตัดสินใจกระทำการรุนแรงโดยเจตนา ถือเป็นเรื่องที่ยอมรับกันได้และยังอยู่ในขอบเขตของกฎหมายอย่างแน่นอน

           เมื่อฝูงชนรวมตัวกันกระตุ้นให้เกิดความรุนแรงโดยการใช้วาจาหยาบคายและทำร้ายร่างกายเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือทหาร เจ้าหน้าที่เหล่านั้นได้รับสิทธิในการตอบโต้และปราบปรามผู้โจมตีได้อย่างทันทีทันใด การกล่าวอ้างว่า สิทธิขั้นพื้นฐานส่วนบุคคลถูกละเมิดเพราะกรณีเช่นที่กล่าวมานี้ จึงไม่ต่างจากการพูดว่าคุณสามารถล่วงละเมิดการปฏิบัติหน้าที่อย่างซื่อสัตย์ของเจ้าหน้าที่ผู้รักษากฏหมายได้ หากแม้จะดูเหมือนเป็นเช่นนั้นก็ตามที สิ่งที่เราได้เห็นกันอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เหตุการณ์เมื่อวันอาทิตย์ (22 ก.ค.2550) ที่ผ่านมา ต้องมีคำอธิบายมากกว่านั้น

           การเดินขบวนโดยกลุ่มผู้ชุมนุมสามารถเกิดขึ้นได้ในสังคมที่เป็นประชาธิปไตย เราได้เห็นการเดินขบวนเหล่านี้ในประเทศต่างๆ ทั่วโลก ทั้งที่เป็นประเทศพัฒนาแล้วหรือแม้แต่ประเทศที่ด้อยพัฒนา

           แรงจูงใจของกลุ่มผู้ชุมนุมซึ่งปะทะกับเจ้าหน้าที่ในคืนก่อนถึงวันจันทร์ที่ผ่านมานั้น มาจากการที่พวกเขาไม่สามารถเคลื่อนขบวนไปยังบริเวณที่พักอาศัยของประธานองคมนตรี เปรม ติณสูลานนท์ ได้ เป็นเหตุให้เกิดคำถามขึ้นมาว่า: หลักเหตุผลทางกฏหมายอะไรที่เจ้าหน้าที่ตำรวจนำมาใช้ในการขัดขวางไม่ให้แกนนำกลุ่มต้านเผด็จการ หรือที่รู้จักกันในนาม "แนวร่วมประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ" (นปก.) มุ่งหน้าไปยังสถานที่ซึ่งพวกเขาต้องการจะไป?

           ย้อนกลับไปเมื่อครั้งที่ผู้ประท้วงจำนวนมากรวมตัวกันในนามพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย ฝูงชนราว 50,000 คน ที่ออกมาเดินขบวนประท้วงอดีตนายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ล้วนเคลื่อนขบวนไปตามสถานที่ต่างๆ โดยที่การเคลื่อนไหวของพวกเขาได้รับการเกื้อหนุนจากเจ้าหน้าที่ตำรวจในการนำทางฝูงชนเหล่านี้ จากสนามหลวงไปถนนราชดำเนิน, จากถนนราชดำเนินไปลานพระบรมรูปทรงม้า, จากลานพระบรมรูปทรงม้าไปยังทำเนียบรัฐบาล และที่อื่นๆ อีกมาก

           ตลอดระยะเวลายาวนานนับปีของความพยายามเรียกร้องให้ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ลาออกจากตำแหน่ง นายกรัฐมนตรี เจ้าหน้าที่ตำรวจให้ความร่วมมืออย่างสม่ำเสมอกับการเคลื่อนไหวของผู้ชุมนุมแทบจะทุกครั้ง กองทัพเองก็ไม่เคยว่ากล่าวอะไรออกมาสักคำเกี่ยวกับผู้ชุมนุม และไม่เคยต่อว่าพวกเขาเป็นตัวการสร้างความแตกแยกในสังคม

           แต่ในปัจจุบันนี้ บทบาทของทุกเหล่าทัพ เป็นไปในทางตรงกันข้ามอย่างสิ้นเชิง เพราะแทนที่จะอำนวยความสะดวกให้กับการเคลื่อนไหวของผู้ชุมนุม เจ้าหน้าที่ผู้รักษากฏหมายได้กลายเป็น "ผู้กีดขวาง" ความสามารถในการเคลื่อนไหวของผู้ชุมนุมไปเสียแล้ว

           เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจน ขอกล่าวว่า บทความนี้ไม่ได้แบ่งแยกหรือชี้ให้เห็นความแตกต่างระหว่างจุดมุ่งหมายของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยและแกนนำกลุ่ม นปก.เพราะทั้งสองฝ่ายมีเป้าหมายทางการเมืองที่ไม่เหมือนกัน ไม่ว่าเป้าหมายนั้นจะสมเหตุสมผลหรือขึ้นอยู่กับจุดยืนทางการเมืองของแต่ละบุคคลก็ตาม

           ถึงแม้จะเป็นเรื่องช่วยไม่ได้ แต่สิ่งหนึ่งที่ยังจำได้ดีก็คือ เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อครั้งพันธมิตรประชาธิปไตยเพิ่งเริ่มก่อตัวกันใหม่ๆ ครั้งแรกที่มีการเคลื่อนขบวนไปยังทำเนียบรัฐบาลนั้น ตลอดทางจากสวนลุมพินี ผู้ชุมนุมได้พยายามใช้กำลังบุกเข้าไปในรั้วทำเนียบ ซึ่งผู้กระทำความผิดแต่ละคนถูกตั้งข้อหาในภายหลัง ซึ่งผมสงสัยว่าเจ้าหน้าที่รัฐบาลชุดปัจจุบันจะตั้งข้อกล่าวหาแบบเดียวกันนี้กับแกนนำ นปก.หรือไม่ ถ้าหากว่าวันนั้นพวกเขาตัดสินใจจะใช้กำลังพังรั้วทำเนียบเข้าไปบ้าง

           ในฐานะประเทศหนึ่ง เมืองไทยไม่เคยมีความสามารถที่จะควบคุมการชุมนุมประท้วงได้เลย ไล่มาตั้งแต่ม็อบขนาดเล็กอย่างสมัชชาคนจนหรือกลุ่มผู้ประท้วงเขื่อนปากมูล และม็อบขนาดกลางอย่างกลุ่มผู้ชุมนุมสหภาพแรงงานของ กฟผ. รวมถึงม็อบของจำลอง ศรีเมืองและธรรมกายที่ออกมาต่อต้านกลุ่มบริษัทไทยเบเวอเรจ ไม่จำเป็นต้องพูดถึงเวลาที่เรามีกลุ่มผู้เดินขบวนประท้วงขนาดใหญ่อย่างกลุ่มพันธมิตรฯ หรือ นปก. เพราะมันไม่มีประโยชน์อะไรที่จะถามว่าเราสามารถควบคุมหรือจัดการกับผู้ชุมนุมประท้วงเหล่านั้นโดยสันติวิธีได้หรือไม่

           สิ่งที่ต้องทำให้ชัดเจนเด็ดขาด คือ การสร้างมาตรฐานสำหรับผู้ชุมนุมทุกกลุ่ม และการปฏิบัติตามมาตรฐานเหล่านี้ต้องเที่ยงธรรม เสมอภาค และสามารถนำไปใช้กับเจตนารมณ์ต่างๆ โดยยึดหลักเดียวกัน ถ้าสนธิ ลิ้มทองกุล และสุริยะใส กตะศิลา แห่งพันธมิตรฯ สามารถเคลื่อนขบวนไปยังสยามพารากอนและถนนพระราม 1 ได้ เพราะอะไร เหวง โตจิราการ และจักรภพ เพ็ญแข จึงไม่ควรเคลื่อนไปยังสี่เสาเทเวศร์ ซึ่งเป็นบ้านพักของพลเอกเปรม?

           ถ้าหากตำรวจพยายามขัดขวางไม่ให้กลุ่มพันธมิตรฯ เคลื่อนขบวนในเวลานั้น เป็นไปได้ไหมว่าอาจจะมีการปะทะกันเกิดขึ้นตั้งแต่เมื่อปลายปีก่อน ในทำนองเดียวกับที่เราได้เห็นมันเกิดขึ้นเมื่อคืนวันอาทิตย์ที่ผ่านมา?

           ที่พำนักของประธานองคมนตรีต้องได้รับการคุ้มครองเป็นกรณีพิเศษและห้ามไม่ให้มีการรบกวนใดๆ มีคนเพียงจำนวนน้อยเท่านั้นที่จะตั้งข้อสงสัยต่อมติดังกล่าว และในฐานะประชาชนพลเมืองไทยคนหนึ่ง การขว้างก้อนหินหรือของแข็งเข้าใส่ที่พักอาศัยหรือผู้บริสุทธิ์ที่ยืนสังเกตุการณ์อยู่ก็เป็นเรื่องที่ไม่เหมาะควรอย่างยิ่ง แต่ถึงกระนั้น สังคมยังต้องเผชิญกับความจริงของสถานการณ์ดังกล่าวด้วยว่า การแบ่งแยกและดูถูกกลุ่มคนที่รวมตัวกันด้วยจุดมุ่งหมายทางการเมืองที่แตกต่างจากคนส่วนใหญ่นั้นมีอยู่จริง แต่นี่ไม่ใช่การจะมาบอกว่าฝูงชนที่รวมตัวกันประท้วงควรได้รับอนุญาตให้เคลื่อนไหวเสมอไป และไม่ใช่การบอกว่าพวกเขาสมควรถูกสลายการชุมนุมด้วยวิธีการอันรุนแรงเช่นกัน

           การสร้างมาตรฐานการปฏิบัติต่อผู้ชุมนุมจะต้องถูกกำหนดเป็นนโยบายที่ชัดเจน ยกตัวอย่างเช่น เมื่อหลายเดือนก่อน นักกิจกรรมทางสังคมที่ต่อต้านการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินได้รวมตัวกันจัดประชาพิจารณ์เพื่อรับฟังข้อเสนอแนะของชุมชนที่มีต่อการสร้างโรงไฟฟ้า การครุ่นคิดไตร่ตรองอย่างละเอียดถึงวิธีที่จะนำมาใช้ในการดำเนินงานของผู้ชุมนุมเหล่านี้ ช่วยสร้างความเข้มแข็งแก่ประเทศชาติให้สามารถมุ่งไปสู่โครงการพัฒนาอื่นๆ ได้เป็นอย่างดี

           ที่กล่าวมาทั้งหมดนี้ บางทีอาจเป็นการมองโลกในแง่ดีเกินไป เมื่อยังมีเรื่องหนึ่งซึ่งต้องตระหนักว่า เจ้าหน้าที่ส่วนใหญ่ได้รับคำสั่งให้ควบคุมการเคลื่อนไหวของผู้ชุมนุม และบางครั้งพวกเขาก็ติดตามกลุ่มผู้ชุมนุมด้วยวัตถุประสงค์อื่นๆ เหมือนอย่างที่กองทัพเคยช่วงชิงอำนาจจากกลุ่มพันธมิตรมาแล้ว โดยการใช้ประโยชน์จากกลุ่มผู้ชุมนุมนับแสนคน (ตามจำนวนที่กล่าวอ้าง) ที่ชุมนุมต่อต้านทักษิณ มาเป็นเหตุผลในการทำรัฐประหาร

           หวังเป็นอย่างยิ่งว่ากองทัพคงมีการวางแผนที่ดีกว่านี้สำหรับแกนนำและกลุ่มผู้ชุมนุมต่อต้านเผด็จการ ในฐานะที่เราขยับเข้าใกล้วันอันตรายทางการเมือง เช่น วันลงประชามติรับร่างรัฐธรรมนูญและการเลือกตั้งเข้าไปทุกที

           หวังว่าเมื่อถึงที่สุดแล้ว สิ่งที่พูดและทำกันมาตลอดทั้งปีนี้ จะทำให้ประเทศนี้หาหนทางที่จะปฏิบัติต่อผู้ชุมนุมทุกกลุ่มอย่างยุติธรรมโดยปราศจากการฉวยโอกาสได้เสียที

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

- ศาลอนุญาตฝากขัง 9 แกนนำ นปก.12 วัน
- ศาลไม่อนุมัติจับ 9 แกนนำ นปก. แต่ให้มารับทราบข้อกล่าวหา
- "ป๋าเปรม" เปิดใจจัดการ "คนชั่ว" ก็ต้องใช้วิธีแบบนี้
- นปก.ฝ่าด่านตำรวจ! บุกบ้าน "ป๋าเปรม" 
- "ม็อบนปก." ถลกกางเกงโชว์ ยั่วม็อบหนุน "ป๋า" 
- ม็อบ นปก. แตกคอกันเอง ด่าแกนนำลั่นไม่ร่วมอีก 
- นปก.นับหมื่น ยกพวกบุกบ้านป๋าเปรมแล้ว 
- จนท. เปิดทางให้ม็อบ นปก. ปราศรัยหน้า ทบ. ถึง 5 ทุ่ม 
- คนรักป๋าสุดทน "วีระ" จวกเนรคุณ 
- ยืดปล่อยตัว "บก.ลายจุด" ม็อบขู่! บุก บก.ทบ. 
- "หมอเหวง" ย้ำไม่เคลื่อนขบวนไปกองทัพบก 
- ม็อบถึงกองทัพบกแล้ว ขีดเส้นตายแค่ 5 ทุ่ม! 
- "จตุพร" บอก พ.ต.ท.ทักษิณ ปราศรัยแน่ ประเด็นถูกกลั่นแกล้งทางการเมือง 
- ลูกป๋าอัดม็อบไร้สาระแตกแยก งดเคลื่อนพลเข้ากรุงให้กำลัวใจ 
- หมอเหวงท้าคมช.ขึ้นเวที ให้คนลงประชามติเลือก 
- 6 ก.ค. ม็อบ นปก. เคลื่อนพลบุกสภา 
- "พล.อ.สนธิ" ชี้ข้อเรียกร้อง นปก. กลวง ไร้สาระสำคัญ 
- "เสรีพิศุทธ์" เผย นปก.รับเงินชุมนุมไล่ "สนธิ - สุรยุทธ์" 
- นปก. ลั่นบุก ทบ. พรุ่งนี้ ประชาชนร่วมเรือนแสน 
- ปิดราชดำเนินขาเข้า! เส้นทาง นปก. เคลื่อนผ่าน 
- นปก.นับหมื่น ยกพวกบุกบ้านป๋าเปรมแล้ว 
- สลายม็อบนปก.รอบ 3 แต่ยังคว้าน้ำเหลว  
 - นปก.นัดชุมนุมอีกครั้งเย็นนี้  
- "อนุพงษ์" ยันไม่มีมือที่3ในเหตุปะทะตามแกนนำนปก.อ้าง  
- เสรีพิศุทธ์เรียกประชุมด่วน จี้นครบาลเร่งขอออกหมายจับ 
- โฆษกคมช.ยันผบช.น.ตัดสินใจสลายการชุมนุมเหมาะสมแล้ว 
- คมช.เชียร์ ตร.ทำถูกต้อง นปก.ไม่หวั่นถูกหมายจับ



ข้อมูลจาก

ภาพประกอบทางอินเทอร์เน็ต