x close

ตักบาตรเทโว 2563 ประเพณีโบราณของไทยหลังวันออกพรรษา

          ตักบาตรเทโว อยากรู้ว่า ตักบาตรเทโว 2563 วันไหน รวมถึงประวัติความเป็นมาของการตักบาตรเทโว และวิธีตักบาตรเทโว เป็นอย่างไร วันนี้กระปุกดอทคอมจะพาไปรู้จักหัวข้อเหล่านี้กันค่ะ

 


          ตักบาตรเทโว นับว่าเป็นประเพณีวัฒนธรรมไทยที่สืบทอดมาอย่างยาวนาน หลายคนคงเคยได้ยินหรือเคยปฏิบัติกันมาบ้างแล้ว ซึ่งจะเห็นได้ว่ามีพุทธศาสนิกชนมากมายที่มารวมตัวกันใส่บาตรในวันนั้น แต่อีกหลายคนก็ยังไม่ทราบว่า ตักบาตรเทโว คืออะไร หรือเป็นวันสำคัญอย่างไร และเราต้องทำอะไรบ้าง วันนี้กระปุกดอทคอมจึงจะพาไปรู้จักกันค่ะ

ความหมายของตักบาตรเทโว


          ตักบาตรเทโว หรือภาษาอังกฤษคือ Tak Bat Devo and Chak Phra Festivals คำว่า ตักบาตรเทโว มาจากคำเต็มว่า ตักบาตรเทโวโรหณะ ซึ่งแปลว่า การหยั่งลงจากเทวโลก เป็นการตักบาตรเนื่องในโอกาสที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งคัมภีร์อรรถกถาธรรมบทบันทึกไว้ว่า เมื่อพระพุทธเจ้าแสดงยมกปาฏิหาริย์ (ปาฏิหาริย์เป็นคู่ ๆ) ที่ต้นมะม่วงใกล้เมืองสาวัตถีแล้วก็เสด็จขึ้นไปจำพรรษาที่ 7 บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อเทศนาพระอภิธรรมโปรดพุทธมารดาเป็นเวลา 3 เดือน ครั้นออกพรรษา แล้วพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงเสด็จลงสู่มนุษย์โลกทางบันไดพาดลงใกล้เมืองสังกัสสะ

ตักบาตรเทโว
ภาพจาก onsuda / Shutterstock.com

ประวัติความเป็นมาของวันตักบาตรเทโว

          วันตักบาตรเทโว หมายถึง วันทำบุญตักบาตรในเทศกาลวันออกพรรษา ตามความเชื่อของพุทธศาสนิกชนว่า เป็นวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์หลังจากเทศนาอภิธรรมปิฎกโปรดพุทธมารดา

          ทั้งนี้ คำว่า เทโว ย่อมาจากคำว่า เทโวโรหณะ ซึ่งแปลว่า การหยั่งลงจากเทวโลก ซึ่งหมายถึง การเสด็จลงจากเทวโลกของพระพุทธเจ้า ตามตำนานกล่าวว่า เมื่อพระพุทธองค์ได้ตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว ทรงเทศนาโปรดประชาชนในแคว้นต่าง ๆ ของอินเดียตอนเหนือ ตั้งแต่เมืองราชคฤห์ เมืองพาราณสี เมืองสาวัตถี ตลอดถึงเมืองกบิลพัสดุ์ ซึ่งเป็นปิตุภูมิของพระองค์ ทรงเทศนาโปรดพระประยูรญาติทั้งหลายถ้วนหน้า แล้วทรงปรารถนาจะสนองพระคุณมารดา ที่หลังประสูติพระองค์ได้ 7 วัน ก็สิ้นพระชนม์ และได้ไปเกิดเป็นนางสวรรค์อยู่ในสวรรค์ชั้นดุสิต ฉะนั้นในพรรษาที่ 7 หลังจากตรัสรู้ พระพุทธองค์จึงเสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เทศนาพระอภิธรรมปิฎกโปรดพระพุทธมารดาอยู่พรรษาหนึ่ง ถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 จึงเสด็จลงจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์มาประทับที่เมืองสังกัสสะ จากนั้นประชาชนได้พากันไปเฝ้าพระพุทธองค์เพื่อทำบุญตักบาตรอย่างหนาแน่น

           ด้วยเหตุนี้จึงถือว่าวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 เป็นวันคล้ายวันที่พระพุทธเจ้าเสด็จจากเทวโลกลงมาสู่เมืองมนุษย์ บรรดาพุทธศาสนิกชนจึงนิยมตักบาตรกันเป็นพิเศษ เป็นประเพณีสำคัญสืบต่อกันมาจนถึงทุกวันนี้ เรียกว่า "ตักบาตรเทโว" โดยพระสงฆ์จำนวนมาก นำโดยพระพุทธรูป เดินลงบันไดจากมณฑปพระพุทธบาท ลงมารับบิณฑบาตข้าวสารอาหารแห้งจากพุทธศาสนิกชน โดยอาหารที่นิยมตักในวันนั้น นอกจากข้าวและอาหารคาวหวานธรรมดาแล้ว ก็จะมีข้าวต้มลูกโยนด้วย ซึ่งบางท่านสันนิษฐานว่าในครั้งนั้นผู้คนรอใส่บาตรกันแออัดมาก เข้าไม่ถึงพระ จึงใช้ข้าวก่อหรือปั้นโยนลงบาตร การตักบาตรเทโวจึงเป็นการทำบุญอย่างมโหฬารของพุทธศาสนิกชนนับแต่นั้นมา


ตักบาตรเทโว วันไหน

          ตักบาตรเทโว 2563 ปีนี้ตรงกับวันที่ 3 ตุลาคม 2563 ซึ่งเป็นวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 หรือหลังวันออกพรรษา 1 วัน

ตักบาตรเทโว
ภาพจาก Boonsom / Shutterstock.com


วิธีตักบาตรเทโว

          วิธีตักบาตรเทโว ในแต่ละภาค แต่ละจังหวัด อาจมีความแตกต่างกันไป แต่ส่วนใหญ่ที่นิยมปฏิบัติตามกันมา มีดังนี้

          - จัดเตรียมขบวนรถทรงหรือคานหามพระพุทธรูป เพื่อชักหรือหามนำหน้าพระสงฆ์ในการรับบาตร หรือจะให้อุบาสก-อุบาสิกาเป็นผู้เชิญพระพุทธรูปก็ได้

          - พระพุทธรูปที่จะเชิญนิยมเป็นพระพุทธรูปปางอุ้มบาตร ถ้าไม่มีอาจใช้ปางอื่น ๆ แต่ให้เป็นพระพุทธรูปยืน

          - พุทธศาสนิกชนเตรียมภัตตาหารใส่บาตร โดยเฉพาะข้าวต้มลูกโยน ที่ถือเป็นสัญลักษณ์ของพิธีทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะ

          - มีการแสดงพระธรรมเทศนาหลังใส่บาตรเสร็จ

ตักบาตรเทโว ใส่อะไรบ้าง

          ตักบาตรเทโว หรือ ตักบาตรเทโวโรหณะ สามารถใส่ได้ทั้งอาหารคาวหวานธรรมดา และข้าวสารอาหารแห้ง หรือบางที่อาจจะมีข้าวต้มลูกโยนด้วย โดยความเชื่อว่า สมัยก่อนคนมาตักบาตรกันเยอะมาก ทำให้เข้าไม่ถึงพระ จึงต้องปั้นข้าวโยนลงบาตร

          ประเพณีการตักบาตรเทโว นับว่าเป็นประเพณีทางพุทธศาสนาที่สมควรอนุรักษ์ไว้ เพราะประเพณีนี้ นอกจากจะแสดงให้เห็นว่าพุทธศาสนิกชนยังมีความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาแล้ว ยังเป็นประเพณีที่มีคุณค่าด้านอื่นอีกด้วย เช่น เป็นการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา และทำให้เกิดความสามัคคีระหว่างชาวบ้านกับวัดอีกด้วย
 

ขอบคุณข้อมูลจาก         
- nmt.or.th
- dmc.tv 
- student.nu.ac.th

เรื่องที่คุณอาจสนใจ
เรื่องที่คุณอาจสนใจ
ตักบาตรเทโว 2563 ประเพณีโบราณของไทยหลังวันออกพรรษา อัปเดตล่าสุด 2 ตุลาคม 2563 เวลา 17:53:39 344,645 อ่าน
อ่านความคิดเห็นของเพื่อนๆ ..คิดอย่างไรกับเรื่องนี้ เขียนเลย
TOP