นาข้าวปลอดภัย ไอเดียสร้างอาชีพ เพิ่มรายได้ ลดต้นทุน

“นาข้าวปลอดภัย” เทรนด์การทำการเกษตรวิถีใหม่ สู่ผลิตภัณฑ์จากข้าวเพื่อสุขภาพ เพิ่มช่องทำเงิน สร้างรายได้ ยกระดับผลผลิตการเกษตรหลักของคนไทย สร้างงาน สร้างรายได้แบบยั่งยืน

ประเทศไทยนั้นให้ความสำคัญกับ “ข้าว” มาก เพราะเป็นอาหารหลักประจำชาติ และยังเป็นอาชีพหลักของเกษตรกรไทยในหลายภูมิภาคด้วย แต่ถึงแม้ตัวเลขปริมาณในการส่งออกข้าวไปขายต่างประเทศจะสูง แต่ก็ใช่ว่าทุกครัวเรือนจะสามารถทำนาผลิตข้าวเพื่อจำหน่ายได้ ด้วยศักยภาพในการผลิต การต่อสู้กับต้นทุนที่สูงแต่รายได้ไม่คงที่ และปัญหาอีกมากมาย  แต่คงจะดีไม่น้อยเลยหากเกษตรกรได้โอกาสเรียนรู้และปรับเปลี่ยนวิถีการทำนาแบบเดิม ๆ ให้เข้าสู่เกษตรวิถีใหม่ ด้วย “การทำนาข้าวปลอดภัย” เพิ่มศักยภาพในการผลิตให้ทันสมัย มีการจัดการและวางแผนการตลาดที่เป็นระบบ

การทำนาข้าวปลอดภัย หรือ การทำนาข้าวอินทรีย์ เทรนด์การทำนาสมัยใหม่ที่ลดการใช้สารเคมี ซึ่งปุ๋ยเคมีคือต้นทุนหลักในการปลูกข้าว ได้ผลผลิตข้าวไร้สารพิษ มีคุณภาพ ปลอดภัยต่อผู้บริโภค สามารถเจาะกลุ่มตลาดอาหารสุขภาพได้ เมื่อต้นทุนการผลิตลดลง บวกกับมีช่องทางการขายเพิ่มขึ้น ก็จะช่วยให้ชาวนามีรายได้เพิ่มขึ้นนั่นเอง

วันนี้เรามีตัวอย่างการทำนาข้าวปลอดภัยของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่ ต.วังน้ำลัด อ.ไพศาลี จ.นครสวรรค์ ที่ร่วมกับทีมงาน ปตท. จากโครงการนวัตกรรมสร้างรอยยิ้ม (Restart Thailand) ปรับจุดอ่อน เสริมแกร่งจุดแข็ง สร้างระบบการจัดการและการผลิตที่ทันสมัย ยกระดับการทำนารูปแบบเดิมของชุมชนให้ดีขึ้น เป็นไอเดียต้นแบบให้ชุมชนเกษตรกรนาข้าวอื่น ๆ ที่มีพื้นที่การเกษตร อยากลองเริ่มเปลี่ยนฟาร์มให้ทันสมัย มีรายได้เลี้ยงชีพที่ยั่งยืน นำไปปรับใช้ตามได้เลย

แต่เดิมวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่ เป็นพื้นที่ผลิตข้าวเพื่อจำหน่ายเมล็ดพันธุ์และผลิตภัณฑ์ข้าวแปรรูป บนพื้นที่กว่า 2,250 ไร่ แต่ยังขาดเทคโนโลยีหรือนวัตกรรมใหม่ ๆ ในการผลิตข้าว ได้ผลผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ โครงการนวัตกรรมสร้างรอยยิ้ม กลุ่ม ปตท. จึงวางแผนทำงานร่วมกับสมาชิก เข้ามาดูแล ให้คำปรึกษา พัฒนาความรู้ และแก้ไขปัญหา ด้วยการนำนวัตกรรมเทคโนโลยีสมัยใหม่ของ กลุ่ม ปตท. เช่น รถดำนาและโดรนเพื่อการเกษตร เข้ามาใช้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวแบบลดต้นทุน ลดการใช้สารเคมี ลดค่าใช้จ่ายด้านเมล็ดพันธุ์ และผลผลิตข้าวที่ได้ปลอดภัย ปลอดสารพิษ มีคุณภาพมากขึ้น สามารถนำไปต่อยอดพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ๆ สร้างรายได้ให้กับสมาชิกเพิ่มได้

เมื่อมีผลผลิตข้าวปลอดภัยที่มีคุณภาพ พร้อมส่งออกสู่ตลาดแล้ว ต้องมีการเสริมแกร่งให้กับการทำการตลาดด้วยโครงการนวัตกรรมสร้างรอยยิ้ม กลุ่ม ปตท. และสมาชิกวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่ ให้ความรู้เกษตรกรได้รู้จักกับ Smart Marketing ในการทำการตลาดสมัยใหม่ เพื่อช่วยให้เกษตรกรของชุมชนมีความเข้มแข็ง สามารถดำรงชีวิตแบบลดต้นทุนการผลิตข้าว รู้รายรับ-รายจ่าย รู้ต้นทุน มีการทำบัญชีต้นทุนอาชีพ สร้างรายได้จนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ผ่านแผนการดำเนินงานดังนี้

• พัฒนาสินค้าของชุมชนให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค แปรรูปข้าวปลอดภัยให้มีคุณภาพเพื่อให้มีรายได้เพิ่ม 

• สร้างแบรนด์ให้มีเอกลักษณ์ ให้เป็นที่รู้จัก 

• วางแผนราคาข้าวให้มีความเหมาะสมทั้งต่อผู้ผลิตและผู้บริโภค โดยพิจารณาจากราคาต้นทุน และตั้งราคาจากกลไกการตลาด 

• เพิ่มกลยุทธ์ด้านการจัดจําหน่าย ทั้งทางหน้าร้านในกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ออกบูธตามหน่วยงานราชการในจังหวัด ตามห้างสรรพสินค้าภายในจังหวัด 

• วางกลยุทธ์ส่งเสริมการตลาด มีสินค้าที่ตอบสนองต่อความต้องการของลูกค้าในปัจจุบัน เจาะกลุ่มตลาดใหม่ ๆ มีการกำหนดราคาที่เหมาะสมต่อผู้บริโภค ส่งเสริมการใช้อิเล็กทรอนิกส์เป็นช่องทางการตลาด กระจายสินค้า ด้วยแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ รวมไปถึงการนำเข้าสู่แพลตฟอร์ม www.ชุมชนยิ้มได้.com ของกลุ่ม ปตท.

ซึ่งเกษตรกรไทยยุคใหม่คงจะพึ่งพาการขายข้าวแบบเดิม ๆ ต่อไปไม่ได้อีกแล้ว ต้องมีการปรับตัว คิดค้น ต่อยอดข้าวและผลผลิตต่าง ๆ ให้กลายเป็นผลิตภัณฑ์แนวใหม่ที่น่าสนใจ เพิ่มรายได้อีกทาง เยียวยาปากท้องให้ดีขึ้นกว่าเดิม และใครที่มี “ข้าว” เป็นต้นทุนอยู่ ก็ลองนำตัวอย่างกลยุทธ์ดี ๆ จากวิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่ ที่ได้พาร์ตเนอร์ที่ดีอย่าง ทีมงาน ปตท. จากโครงการนวัตกรรมสร้างรอยยิ้ม เข้ามาสร้างงาน สร้างอาชีพ  ให้ “นวัตกรรม” ได้เข้ามาฟื้นคืน “รอยยิ้ม” ให้กับคนในชุมชนได้อีกครั้ง

ขอบคุณข้อมูลจาก : บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)

ขอบคุณภาพจาก : บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน), เฟซบุ๊ก วิสาหกิจชุมชนกลุ่มนาแปลงใหญ่ข้าวปลอดภัย-ตำบลวังน้ำลัด