ฝนดาวตกเจมินิดส์
ภาพถ่ายฝนดาวตกเจมินิดส์ (Geminids Meteor Shower) ในวันที่ 14 ธันวาคม 2552 เวลา 03.11 น.
เรียบเรียงข้อมูลโดยกระปุกดอทคอม
ขอขอบคุณภาพประกอบจาก wikipedia.org, สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ
นักดาราศาสตร์ ชวนดูฝนดาวตกเจมินิดส์ ชี้เป็นฝนดาวตกมากสุดแห่งปี ตั้งแต่เที่ยงคืน 13 ธ.ค. ถึงเช้ามืด 14 ธ.ค.
รศ.ดร.บุญรักษา สุนทรธรรม ผอ.สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) เปิดเผยว่า ในวันที่ 13-14 ธ.ค.2553 จะมีปรากฎการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ ซึ่งเป็นฝนดาวตกที่น่าจับตาที่สุดสำหรับประเทศไทย เพราะเป็นฝนดาวตกที่มีดาวตกจำนวนมาก และเกิดขึ้นในฤดูหนาว ซึ่งหากอากาศดีและท้องฟ้าใส จะสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งแต่เวลาหลังเที่ยงคืนของคืนวันที่ 13 จนถึงเช้ามืดของวันที่ 14 ธ.ค. โดยคาดว่าจะมีอัตราเฉลี่ยของการเกิดฝนดาวตกประมาณ 70-80 ดวงต่อชั่วโมง ความเร็วประมาณ 35 กิโลเมตรต่อวินาที
ทั้งนี้ ฝนดาวตก จะเกิดขึ้นเมื่อโลกเดินทางฝ่าเข้าไปในธารสะเก็ดดาวที่ดาวหางทิ้งไว้ ดาวตกที่เกิดจากสะเก็ดดาวเหล่านี้มีหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มมีลักษณะและจำนวนความถี่แตกต่างกันตามแต่องค์ประกอบและความเร็วของสะเก็ดดาว โดยมีแหล่งกำเนิดที่สังเกตได้ว่าดูเหมือนพุ่งออกมาจากบริเวณหนึ่งบนท้องฟ้า จุดนั้นเรียกว่าจุดกระจายฝนดาวตก (radiant) มักเรียกชื่อฝนดาวตกตามกลุ่มดาวหรือดาวที่อยู่ในบริเวณจุดกระจายฝนดาวตก ซึ่งฝนดาวตกกลุ่มสำคัญในปีนี้ที่น่าสนใจที่สุดคือ ฝนดาวตกเพอร์ซิอัส กับ ฝนดาวตกคนคู่
สำหรับปรากฎการณ์ ฝนดาวตกเจมินิดส์ ในวันที่ 13-14 ธ.ค.2553 มีศูนย์กลางการกระจายระหว่างดาวคาสเตอร์ และพอลลักซ์ ในกลุ่มดาวคนคู่ ที่เกิดจากเศษซากจำนวนมากของดาวเคราะห์น้อย 3200 ฟีทอน (3200 Phaethon) ซึ่งน่าจะเคยเป็นดาวหางมาก่อน และหลงเหลือจากการโคจรรอบดวงอาทิตย์ โดยในแต่ละครั้งที่โคจรเข้ามาใกล้โลก จะทิ้งชิ้นส่วนไว้ตามรายทาง และเมื่อโลกโคจรตัดผ่านหรือเข้าใกล้แนวเส้นทางของดาวหางดวงนี้ จะดึงเศษฝุ่นอวกาศตกสู่โลก จนเกิดการเสียดสีกับชั้นบรรยากาศ และถูกเผาไหม้เกิดแสงสว่างลุกวาบเป็นทางยาวในท้องฟ้าเวลากลางคืน ในช่วงประมาณกลางเดือน ธ.ค.ของทุกปี ซึ่งดาวตกจากฝนดาวตกคนคู่ส่วนใหญ่จะมีสีขาวและเหลือง
ภาพแสดงบริเวณศูนย์กลางการกระจาย(Radiant) ของฝนดาวตกเจมินิดส์ ในกลุ่มดาวคนคู่
น.อ.ฐากูร เกิดแก้ว หัวหน้าโครงการศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์โลกและดาราศาสตร์ (LESA) แนะนำว่า ขั้นตอนการดู ฝนดาวตกเจมินิดส์ จำเป็นต้องเลือกสถานที่ไร้แสงไฟรบกวน และห่างไกลจากเมืองใหญ่ ควรงดการใช้ไฟฉาย เพื่อให้ดวงตามีการปรับสภาพ สร้างเซลล์ไวแสงสำหรับการมองภาพกลางคืน และให้จับกลุ่ม 4 คน แล้วนอนเอาหัวชนกันเป็น 4 มุม เพื่อให้มองเห็นครอบคลุมทั่วบริเวณท้องฟ้า
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมจาก
, สมาคมดาราศาสตร์ไทย
