ทะเลกรด ภัยเงียบ โลกร้อน เงื้อคร่าสิ่งมีชีวิต

           "ทะเลกรด" ปรากฏการณ์จากภาวะโลกร้อน ซึ่งเวลานี้นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกกำลังจับตาอย่างเข้มข้น เพราะภาวะทะเลกรดดังกล่าวจะมีผลกระทบในวงกว้างและรุนแรง

           สรรพชีวิตในท้องทะเลจะลดจำนวนลงอย่างน่าตกใจ  สัตว์ทะเลบางชนิดอาจสูญพันธุ์ไปจากโลก ทะเลไทยเองก็หนีไม่พ้นมหันตภัยร้ายนี้ที่กำลังคุกคามอย่างไม่รู้ตัว ยิ่งไปกว่านั้นคนทั่วไปอาจไม่เคยได้ยินไม่ค่อยรู้จักคำว่า "ทะเลกรด" ผิดจากเรื่องน้ำแข็งละลาย น้ำท่วมโลก  ดินฟ้าอากาศแปรปรวน พายุน้ำท่วม อาจเพราะภาวะทะเลกรดดังกล่าวอธิบายยาก

           เมื่อวันที่ 12 ธันวาคมที่ผ่านมาโครงการธิงค์ เอิร์ธ : ธิงก์ โกลเบิล (THINK EARTH : THINK GLOBAL) ร่วมกับคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) และกรมประชาสัมพันธ์ ได้จัดการบรรยายพิเศษเรื่อง "ทะเลกรด : ภัยเงียบจากโลกร้อน" โดยเชิญ ดร.ไมเคิล เอ. เคนดัลล์ ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสการเฝ้าระวังสิ่งแวดล้อมภายใต้สภาวะโลกร้อนจากพลีมัธ มารีน แลบอราทอรีส รมสิ่งแวดล้อม สหราชอาณาจักรอังกฤษ (Phymouth  Marine Laboratory, Department  of Environment) มาเป็นวิทยากรดำเนินการอภิปรายโดย ผศ.ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ รองคณบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ณ ชั้น 5 อาคารสยามกลการ ปทุมวัน กรุงเทพมหานคร

           ดร.ไมเคิล เอ. เคนดัลล์ กล่าวว่า เป็นที่ยอมรับแล้วว่า ภาวะโลกร้อนเกิดขึ้นจากการเพิ่มขึ้นของก๊าซเรือนกระจก ที่มาจากผลการกระทำของมนุษย์ในด้านต่างๆ  ยิ่งมีก๊าซเพิ่มขึ้นในชั้นบรรยากาศมากเท่าไหร่ ยิ่งมีส่วนเร่งทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Climate Change แต่คนส่วนใหญ่ไม่ทราบว่าร้อยละ 48 ของคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดขึ้นจากการเผาผลาญน้ำมัน ใช้ถ่านหิน เผาป่า ไม่ได้อยู่ในอากาศเท่านั้น แต่ละลายลงไปอยู่ในน้ำ ซึ่งร้อยละ 98 ของน้ำในโลกอยู่ในทะเล ที่เห็นอยู่บนแผ่นดินเป็นแค่ส่วนน้อย

           "คาร์บอนไดออกไซด์ที่ละลายลงไปในน้ำ ทำให้ค่าความเป็นกรดด่างเปลี่ยนไป น้ำทะเลเริ่มมีคุณสมบัติเป็นกรดมากขึ้น นี่คือปรากฏการณ์ทะเลกรด" ดร.ไมเคิลกล่าว

           ผู้เชี่ยวชาญอาวุโสจากอังกฤษ อธิบายกระบวนการทางเคมีนี้ให้ฟังว่า คุณสมบัติสำคัญคือ น้ำทะเลมีสภาพเป็นด่างเล็กน้อย  หากเป็นกรดมาก ตัวเลขจะน้อยลง ถ้าเป็นด่างมากตัวเลขจะเพิ่มขึ้น ค่าตรงกลางจะอยู่ที่เลข 8 ทะเลที่เคยมีค่าความเป็นกรดด่าง (PH) ประมาณ 8-8.1 เริ่มเปลี่ยนแปลงค่า PH  อยู่ที่ 7.8-7.9 ลดลง 0.1 -0.2 คือมีความเป็นกรดมากขึ้น ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงมหาศาล ตัวเลข 0.1 อาจดูไม่มาก แต่ตามสภาพปกติน้ำทะเลจะอยู่ในสภาพด่างเล็กน้อย สิ่งมีชีวิตใต้น้ำวิวัฒนาการเรื่อยและคุ้นเคยกับภาวะดังกล่าว ทำให้ดำรงชีวิตอยู่ได้ โดยเฉพาะพวกที่สร้างหินปูนขึ้นมาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต เช่น ปะการัง, หอย ดาวทะเล และเม่นทะเล รวมถึงตัวอ่อนของสัตว์ทะเลและแพลงก์ตอน ซึ่งการสร้างหินปูน เกิดได้ดีในภาวะน้ำทะเลเป็นด่างนิดหน่อย

           "นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่า หากทุกอย่างเป็นเช่นนี้ ภายใน 50 ปี ค่า PH จะลดลงเป็น 7.6 ภาวะทะเลกรดที่ว่าจะเกิดขึ้นอย่างชัดเจนแน่"

           นอกจากสัตว์ทะเลกลุ่มที่สร้างหินปูนเพื่อดำรงชีวิตเดือดร้อน  สร้างหินปูนไม่ได้ เพราะกระบวนการสร้างหินปูนวิวัฒนาการมานานในสภาพน้ำทะเลเช่นนี้ แต่น้ำทะเลกลับเปลี่ยนสภาพในระยะเวลาไม่ถึง 200 ปี แน่นอนสัตว์ปรับตัวไม่ทัน ผลการศึกษาของนักวิทยาศาสตร์ยังพบสัญญาณอีกหลายอย่าง ดร.ไมเคิลบอกว่า แม่เพรียงหรือไส้เดือนทะเลจะมีปัญหาเรื่องการสืบพันธุ์ เพราะสเปิร์มเคลื่อนที่ช้าลงถ้าทะเลอยู่ในสภาพเป็นกรด ไส้เดือนทะเลเป็นอาหารให้กับสัตว์ต่างๆ ถ้ามีจำนวนลดลงจะกระทบเป็นวงกว้าง ตามหลักห่วงโซ่อาหาร หรือดาวเปราะสัตว์กลุ่มดาวทะเล ค่า PH ที่ลดลงจะเร่งให้ผลิตไข่ออกมาจำนวนมาก ผลิตๆ จนตาย ขณะที่ลูกออกมาก็ไม่สมบูรณ์ มีโอกาสรอดชีวิตน้อย นอกจากนี้ แหล่งประการังขนาดใหญ่ในประเทศออสเตรเลียซึ่งได้รับความนิยมอย่างสูงจากนัก ดำน้ำ เหล่านักวิทยาศาสตร์ทำนายว่าผลจากทะเลกรดจะทำให้ปะการังเหลือเพียง 5% ของพื้นที่ที่มีอยู่ในปัจจุบัน

           ผลกระทบที่เกิดขึ้น ดร.ไมเคิลบอกว่า ครอบคลุมทุกทะเลและมหาสมุทร กลายเป็นปัญหาที่สำคัญที่สุดอีกอย่างหนึ่งในอนาคต จากนี้ต้องเตรียมรับผลกระทบที่จะเกิดขึ้น เรื่องระบบสรีระวิทยาที่สำคัญ เช่น การหายใจ และการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิตต่างๆ จะลดลง บางชนิดจะเกิดปัญหาเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ ความเป็นกรดทำให้เกิดการแตกตัวของคาร์บอเนต เกิดผลกระทบต่อการสร้างเปลือกของสิ่งมีชีวิตต่างๆ ทั้งหอย ปะการัง เม่นทะเล

           รวมถึงตัวอ่อนของสัตว์ทะเลและแพลงก์ตอนของสิ่งมีชีวิตจำนวนมาก รวมทั้งเกิดการเปลี่ยนแปลงด้านธาตุอาหารในมหาสมุทร ส่งผลกระทบด้านต่างๆ เหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นย่อมส่งผลกระทบต่อมนุษย์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งในด้านอาหาร ด้านการท่องเที่ยว อีกเรื่องที่กำลังหวั่นวิตกคือ ภาวะทะเลกรดจะส่งผลให้สารพิษที่ถูกทับถมในชั้นตะกอนละลายในน้ำทะเล อาจเกิดมลพิษได้ด้วย

           "ภาวะทะเลกรดนี้ถ้าเกิดขึ้นแล้วจะยิ่งรุนแรง รวดเร็ว เวลานี้นักวิทยาศาตร์ทั่วโลกกำลังพยายามทำการศึกษาในเรื่องนี้เพื่อหาทาง ออกระบุปัญหาที่เกิดขึ้นให้ชัดเจน รวมทั้งทำนายเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้" ดร.ไมเคิลกล่าว

           สำหรับปรากฏการณ์ทะเลกรดจะคืบคลานมาถึงประเทศไทยหรือไม่นั้น  ดร.ธรณ์ มีคำตอบประเด็นนี้อยู่ในการเสวนานักวิชาการทะเลไทย กล่าวว่า ทะเลกรดที่กล่าวถึง  คือ ทะเลที่เคยมีค่าความเป็นด่างเริ่มเปลี่ยนแปลง ค่า  PH ลดลง คือมีสภาพเป็นกรดมากขึ้น แต่ไม่ถึงขั้นทำให้กัดกร่อนมนุษย์จนเป็นบาดแผลได้ หรือกัดกร่อนอาคารบ้านเรือนให้เสียหายได้แบบฝนกรดที่ตกลงมา จากแหล่งอุตสาหกรรม ทะเลกรดจะเกิดขึ้นได้ง่ายในเขตน้ำตื้น นั่นหมายถึง ทะลไทยไทยเริ่มเป็นพื้นที่เสี่ยง เพราะอ่าวไทยมีระดับความลึกสุด 386 เมตร ความลึกเฉลี่ยอยู่ที่ 30-40 เมตรเท่านั้น ขณะที่ฝั่งอันดามัน อย่างหมู่เกาะสุรินทร์ สิมิลัน ฯลฯ  ถือเป็นเขตน้ำตื้นแทบทั้งหมด เป็นปัญหาที่น่าห่วงของบ้านเรา โดยเฉพาะเหล่าปะการัง โครงสร้างภายในล้วนเป็นหินปูน หอย เปลือกหอยมาจากหินปูน ถ้าสร้างหินปูนไม่ได้ ปะการังไม่เหลือ หอยตายหมด ถึงขั้นสูญพันธุ์กันเลยทีเดียว

           "ภาวะทะเลกรดจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ตามปริมาณของคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศที่มีมากขึ้นเรื่อยๆ กลายเป็นเหตุการณ์ควบคู่ไปกับภาวะโลกร้อน ถ้าไม่ช่วยประหยัดพลังงาน ประหยัดน้ำมัน ใช้ชีวิตฟุ่มเฟือยอีก 50 ปีจะเห็นผลกระทบชัดเจน แต่จากนี้ 10 ปี สัตว์ต่างๆ จะเริ่มออกอาการ มีการเจริญเติบโตลดลง ไข่ไม่สมบูรณ์ แถมปริมาณน้อยลง ยิ่งความเป็นกรดมากขึ้นเท่าไหร่ปัญหาจะรุนแรงขึ้น สัตว์ทะเลมีวงจรชีวิตสั้นอยู่แล้ว ถ้าลูกหลานอ่อนแอ ประชากรลดลง เป็นปัญหาโดมิโน ทะเลกรดน่ากลัวกว่าปัญหาระดับน้ำทะเลสูงขึ้นเสียอีก ถ้าเกิดแล้วกลับไปเป็นสภาพเดิมไม่ได้" ดร.ธรณ์กล่าว

           ด้าน ดร.ไมเคิล แสดงทัศนะเกี่ยวกับทะเลกรดในบ้านเราว่า จากการศึกษาพบว่าทะเลกรดจะส่งผลกระทบมากในเขตร้อนชื้น โดยเฉพาะแนวชายฝั่งทะเล ไทยถือว่าเป็นประเทศที่เสี่ยงกับการเกิดภาวะพวกนี้ ตนได้ร่วมในโครงการฟื้นฟูอุทยานแห่งชาติแหลมสนหลังภัยสึนามิ (TILS) ของคณะประมง ม.เกษตร ซึ่งร่วมสำรวจพื้นที่บริเวณหาดประพาส อุทยานฯ แหลมสน จ.ระนองด้วย พบว่าสิ่งมีชีวิตในบริเวณน้ำลึก 15 เมตร มีความคล้ายคลึงกับสิ่งมีชีวิตในท้องทะเลอังกฤษ แต่ไทยมีความอุดมสมบูรณ์มาก สำรวจพบดาวเปราะจำนวน 1,000 ตัวต่อตารางเมตร พบเม่นทะเลถึง 600 ตัวต่อตารางเมตร อยากให้คนไทยตระหนักและรักษาต้นทุนทางนิเวศเอาไว้ รวมทั้งมีการติดตามเฝ้าระวังเรื่องสิ่งแวดล้อมทางทะเลอย่างเข้มข้น

           ในท้ายนี้ ดร.ไมเคิลกล่าวว่า จากการที่ได้มีส่วนร่วมทำโครงการกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ด้านทรัพยากรทาง ทะเล ซึ่งต่อมามีการศึกษาเรื่องทะเลกรดควบคู่ไปด้วยพบว่า ประเทศไทยยังขาดฐานข้อมูลเกี่ยวกับทะเลไทยที่รอบด้านและไม่มีความต่อ เนื่อง  ทั้งเรื่องอุณหภูมิของน้ำทะเล ค่า PH ความเค็ม รวมถึงด้านสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้  ควรทำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ใช้พยากรณ์เรื่องทะเลกรดของไทยขึ้น เพื่อให้เกิดผลการทำนายที่แม่นยำมากยิ่งขึ้น เนื่องจากทะเลในแต่ละแห่งมีสภาพแตกต่างกัน ทุกมหาวิทยาลัย และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมต้องทำวิจัยเชิงลึก ให้มากขึ้น นำผลที่ได้มาวางแผน และชงให้ผู้บริหารประเทศตระหนักถึงความสำคัญของปัญหา

           "ผมอยากฝากถึงผู้ใหญ่ในเมืองไทยด้วยครับว่า ควรทำให้ปัญหาโลกร้อนเป็นวาระแห่งชาติอย่างจริงจัง แน่นอนว่าต้องมีเรื่องทะเลกรดผนวกเข้าไว้ด้วย และยังเห็นว่าประเทศไทยควรจัดตั้งศูนย์ข้อมูลแห่งชาติและพิพิธภัณฑ์ ธรรมชาติวิทยา ที่รวบรวมเรื่องความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไว้ศึกษาความเปลี่ยนแปลงทาง ธรรมชาติที่เกิดขึ้นอย่างเป็นระบบ" ดร.ไมเคิลกล่าว


ข่าวที่เกี่ยวข้อง

- "ในหลวง" ทรงห่วงสภาวะโลกร้อน
- "อภิรักษ์" เพิ่มทางจักรยาน ชวนดับโลกร้อน
- 3 สาวชวนร่วมกันป้องกันโลกร้อน ก่อนสายเกินแก้
- ปัญหาโลกร้อน เป็นเรื่อง ที่คนไอทีต้องตระหนัก
- 10 ปรากฎการณ์ประหลาด จากเหตุ "โลกร้อน!"
- ภาพหิมะ แถบแอนตาร์กติก้า ละลาย เพราะโลกร้อน
- นักวิทย์ชี้ ไทยเจออากาศ ร้อนสุดๆ 60 วัน
- เอลนีโญส่งผลทะเลไทย น้ำเย็นลงมีตะกอนขุ่นทำให้คัน 
- ตะลึง! ทะเลเหือด
- เสียงเตือนจาก "อัล กอร์" "หยุดโลกร้อน...คุณทำได้ !"
- เมืองมืดเพื่อโลกสว่าง
- "สมิทธ" เตือนมหาวิบัติภัย ยัน "ภาวะโลกร้อน" ของจริง
- โลกร้อน...ความจริงที่ไม่มีใครอยากฟัง จริงหรือ?
- "ภาวะโลกร้อน" ความจริงช็อกโลก!!! 
- พิษวิกฤตโลกร้อนน้ำตกแห้ง-ป่าลด 
- เผย กทม. ปีนี้ ร้อนทะลุ 40 องศา
- "โลกร้อน" พาโลกมนุษย์ ย้อนกลับสู่ยุคไดโนเสาร์!
- ไทยมีเอี่ยวทำโลกร้อน ติดอันดับ 9 โลกปล่อยก๊าซสูงสุด
- ปี 2549 ทำสถิติ ปีที่ร้อนที่สุดในประวัติศาสตร์ 
- ภัยเงียบ ทะเลกรดจากคาร์บอน คุกคามโลก

ข้อมูลจาก

ภาพประกอบทางอินเทอร์เน็ต